Wymagany współczynnik infilitracji powietrza dla okien i drzwi balkonowych - nowe przepisy
Od 1 stycznia 2009 roku ulegną zmianie przepisy dotyczące szczelności okien i drzwi. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 6 listopada 2008 r. (Dz. U. z 2008 r. Nr 201, Poz. 1238) dotyczącym warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki w sposób znaczący uległy zmianie wymagane parametry okien. Do końca 2008 roku przy dopuszczalnym współczynniku infiltracji 0,5-1,0 m3/(m*h*daPa2/3) okna mogą zostać wprowadzone do obrotu bez zapewnienia dodatkowego urządzenia nawiewnego, od 1 stycznia 2009 roku współczynnik infiltracji powietrza dla otwieranych okien i drzwi balkonowych powinien wynosić nie więcej niż 0,3 m3/(m*h*daPa2/3) zachowując jednocześnie treść § 155 ust. 3, który mówi, że w przypadku zastosowania w pomieszczeniach innego rodzaju wentylacji, niż wentylacja mechaniczna nawiewna lub nawiewno-wywiewna, dopływ powietrza zewnętrznego, w ilości niezbędnej dla potrzeb wentylacyjnych, należy zapewnić przez urządzenia nawiewne umieszczone w oknach, drzwiach balkonowych lub w innych częściach przegród zewnętrznych.
Stosowane urządzenia nawiewne powinny być stosowane zgodnie z wymaganiami określonymi w Polskiej Normie dotyczącej wentylacji w budynkach mieszkalnych, zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej (PN-83/B-03430-Az3). (§ 155 ust. 4)
Od początku 2009 roku, aby spełnić wymagania nowych przepisów, dostarczając okna do budynków wielorodzinnych należy ze szczególną uwagą uwzględniać zalecenia projektów wentylacji grawitacyjnej, grawitacyjnej wspomaganej lub mechanicznej wywiewnej, które określają które okno spełnia w danym przypadku funkcję wentylacyjną i musi być wyposażone w nawiewnik powietrza. W przypadku wentylacji mechanicznej nawiewno-wywiewnej wszystkie dostarczane okna muszą pozostać szczelne.
Co to jest wentylacja?
Wentylacja jest to proces wymiany powietrza, polegający na dostarczeniu
do pomieszczeń powietrza zewnętrznego do pokoi i kuchni, zapewnieniu
skutecznego przepływu między pomieszczeniami oraz usunięciu
zanieczyszczonego powietrza i wydzielanych substancji przez kratki
wentylacyjne znajdujące się w łazience, kuchni, garderobie, WC.
Wentylacja pomieszczeń może przebiegać w sposób naturalny (wentylacja
naturalna/grawitacyjna) lub z wykorzystaniem wentylatorów (wentylacja
mechaniczna).
Wentylacja naturalna i mechaniczna
Wentylacja naturalna zwana również grawitacyjną wykorzystuje różnice
gęstości powietrza wewnątrz i na zewnątrz pomieszczenia. Powietrze
napływa przez nieszczelności w oknach i ścianach oraz przez zamontowane
nawiewniki okienne lub ścienne. Następnie następuje wymieszanie z
powietrzem znajdującym się w pomieszczeniu, przepływ do pomieszczeń z
kanałami wentylacyjnymi i usunięcie wraz z zanieczyszczeniami.
Wentylacja mechaniczna - wymiana powietrza wywołana jest wentylatorem
zamontowanych na wyciągu (wentylacja mechaniczna wywiewna) lub na
wyciągu i na nawiewie (wentylacja mechaniczna nawiewno-wywiewna).
Wentylacja mechaniczna nawiewno-wywiewna jest niezależna od warunków
atmosferycznych, określona ilość powietrza jest stale dostarczana i
usuwana z pomieszczeń.
Jak działa wentylacja naturalna?
Wentylacja polega na wymianie z pomieszczeń zużytego powietrza i wprowadzeniu w jego miejsce świeżego. Siłą napędową w wentylacji naturalnej (zwanej też grawitacyjną) jest różnica gęstości powietrza zimnego (świeżego na zewnątrz pomieszczeń) i ciepłego (obecnego wewnątrz pomieszczeń). Mówiąc wprost wentylacja naturalna działa prawidłowo tylko w okresie zimowym, kiedy na zewnątrz jest temperatura zdecydowanie niższa niż wewnątrz domu. Dodatkowe zmiany w wentylacji pomieszczeń może wprowadzić działanie wiatru na budynek – może on wzmóc wentylację lub ją osłabić.
Trzeba również pamiętać, że sprawność wentylacji w naszym domu zależy również od przewodów wentylacyjnych potocznie nazywanych kominami – im są one wyższe tym wentylacja działa lepiej (w typowych blokach mieszkalnych na ostatnich kondygnacjach z reguły występują zaburzenia w usuwaniu powietrza w kuchni, łazience i w.c., co jest spowodowane również przez zbyt niskie przewody wentylacyjne). Aby wspomóc wywiew można zastosować tzw. dachowe wywietrzniki: nie mechaniczne (np. wykonane z laminatu poliestrowo – szklanego) lub mechaniczne. Wspomagają one naturalny wywiew powietrza poprzez działający na nie wiatr, a także zabezpieczają przed nawiewaniem powietrza zewnętrznego do kanału wentylacyjnego.
Powietrze z zewnątrz napływa do pomieszczeń mieszkalnych (pokój dzienny, sypialnia) „nieszczelnościami” (czyli przez starego typu nieszczelne okna) lub nawiewnikami (montowanymi w oknach lub ścianach) i opuszcza mieszkanie sprawnymi kanałami wentylacyjnymi (kratki wentylacyjne w kuchni, łazience lub w.c.).
W celu zapewnienia prawidłowo działającej wentylacji naturalnej musimy zadbać, aby pomiędzy pokojami pod skrzydłami drzwiowymi pozostawić szczeliny o wysokości 1 cm na całej szerokości drzwi, a dodatkowo w dolnej części drzwi łazienkowych, w.c., kuchennych i garderoby wykonać otwory o powierzchni 220 cm2 (mogą to być np. kratki lub okrągłe otwory).
Sposoby doprowadzenia powietrza przez okna
Infiltracja przez okna. Wg normy PN-83/B-03430 współczynnik
infiltracji powietrza "a" przez zamknięte okna i drzwi balkonowe bez
zamontowanego nawiewnia powinien wynosić 0,5 - 1,0 m³ /(m · h · daPa2/3).
Dla okien o a<0,3 m³ /(m · h · daPa2/3) powinny być zamontowane nawiewniki
powietrza. Teoretycznie można w ten sposób doprowadzić powietrze
zewnętrzne. Należy jednak pamiętać, iż przy największej możliwej
infiltracji 1,0 m³ /(m ³ h ³ daPa2/3) można uzyskać przepływ około 1m³ /h
powietrza na metr obwodu okna, więc aby dostarczyć wymaganą dla jednej
osoby ilość powietrza trzeba posiadać w pomieszczeniu minimum 20 mb
obwodu okna.
Rozszczelnienie skrzydła okiennego, tzw. Mikrowentylacja czy inaczej
mikrouchył. Aby powietrze dopływało do wnętrza budynku w ilości
niezbędnej do skutecznej wentylacji okna powinny być cały czas
rozszczelnione. Wymaga to ciągłej aktywności użytkownika, który reguluje
ilość oraz częstotliwość doprowadzania powietrza. Jest to szczególnie
utrudnione podczas nieobecności mieszkańców. Rozszczelnione okno nie
jest w stanie doprowadzić do pomieszczenia wymaganej ilości powietrza,
dlatego konieczne jest dodatkowe uchylanie i rozwieranie skrzydeł
okiennych.
Usunięcie fragmentu uszczelki. Przez powstały otwór powietrze
zewnętrzne przedostaje się do wnętrza pomieszczenia. Nie ma możliwości
regulowania ilości nawiewanego powietrza, która np. w przypadku silnego
podmuchu wiatru, zwiększa się kilkukrotnie.
Montaż listwy regulującej (klapki wentylacyjnej). Rozwiązanie
dostarczane przez producentów profili okiennych. Element montowany
między skrzydłem w ościeżnicą okna, który przy silnym podmuchu wiatru
zapobiega przedostaniu się do wnętrza nadmiernej ilości powietrza.
Średnia ilość doprowadzanego powietrza, to 5m³/h.
Montaż nawiewników okiennych. Dostępne na rynku produkty różnią się
sposobem działania, ilością dostarczanego powietrza oraz tłumieniem
hałasu zewnętrznego. Ze względu na sposób działania można wyróżnić
nawiewniki: higrosterowane (automatyczne) ciśnieniowe (samoregulujące)
oraz sterowane ręcznie.
Dlaczego należy poprawnie wentylować pomieszczenia?
Powietrze znajdujące się wewnątrz pomieszczenia ulega zanieczyszczeniu i
zawilgoceniu pod wpływem zachodzących procesów, takich jak: oddychanie,
gotowanie, suszenie, pranie, kąpiel. Materiały do wykańczania wnętrze
oraz meble związki, które są niebezpieczne dla osób przebywających w
pomieszczeniu. Z każdym rokiem zwiększa się liczba użytkowników
nowoczesnych okien, które charakteryzują się dużą szczelnością. Wysoki
współczynnik dźwiękoszczelności jest jak najbardziej pożądany, natomiast
brak napływu świeżego powietrza z zewnątrz naraża użytkowników na:
- wzrost wilgoci, a w efekcie rozwój pleśni i grzybów na profilach
okiennych, pod parapetem, w narożu pokoi,
- roszenie się pary wodnej na szybach oraz innych chłodnych
powierzchniach, np. ściany i meble;
- kondensację zanieczyszczeń toksycznych emitowanych przez meble i
materiały wykończeniowe;
- niedobór powietrza potrzebnego do spalania paliwa w piecach
gazowych, kominkach itp.;
- ryzyko wydzielenia szkodliwego tlenku wegla;
- nawiew powietrza zewnętrznego przez kratki wentylacyjne w kuchni i
łazience;
Każdy z wyżej wymienionych czynników, nie tylko obniża komfort
użytkowania budynku, ale stanowi również bezpośrednie zagrożenie dla
zdrowia a nawet życia mieszkańców , którzy mogą odczuwać zmęczenie, ból
i zawroty głowy; podrażnienia błony śluzowej nosa, podrażnienia gardła,
podrażnienia skóry, uczulenia, alergie;
Jak obliczyć wypadkową izolacyjność akustyczną okna z nawiewnikiem?
Nawiewnik okienny zamontowany w oknie wpływa na izolacyjność akustyczną całego okna. Dla okna o współczynniku akustycznym 33dB i nawiewnika o
takim samym współczynniku wypadkowej wartości nie można przyjąć na poziomie 33dB. W przypadku okien izolacyjność akustyczna określana jest
parametrem R
w (wskaźnik izolacyjności akustycznej właściwej okna bez nawiewnika, podawany przez producenta okien), natomiast w przypadku
nawiewników jest on określany jako D
n,e,w (elementarna znormalizowana różnica poziomów dla elementów o powierzchni mniejszej od 1 m² - a takie
są właśnie nawiewniki, podawany przez producentów nawiewników).
Zależność pomiędzy współczynnikiem izolacyjności akustycznej okna i nawiewnika określa przedstawiony poniżej wzór, który poza wymienionymi
współczynnikami R
w okna i D
n,e,w nawiewnika uwzględnia również powierzchnię okna oraz (S), liczbę nawiewników na oknie (n).
- Rw,wyp - wypadkowy wskaźnik izolacyjności akustycznej właściwej okna z nawiewnikiem, dB
- Rw - wskaźnik izolacyjności akustycznej właściwej okna bez nawiewnika (podawany przez producenta okien), dB
- S - powierzchnia okna, m²
- n - liczba nawiewników na oknie
- Dn,e,w - wskaźnik elementarnej znormalizowanej różnicy poziomów ciśnienia akustycznego nawiewnika, dB (podawany przez producentów nawiewników)
Dn,e,w nawiewnika [dB] |
Rw okna [dB] |
Rw wypadkowe okna o pow. 2,25 m² z nawiewnikiem [dB] |
Rw wypadkowe okna o pow. 3,40 m² z nawiewnikiem [dB] |
Rw wypadkowe okna o pow. 4,50 m² z nawiewnikiem [dB] |
| 33 |
32 |
25,4 |
26,8 |
27,6 |
| 33 |
25,6 |
27,0 |
27,9 |
| 34 |
25,8 |
27,3 |
28,2 |
| 35 |
25,9 |
27,5 |
28,4 |
| 36 |
26,1 |
27,6 |
28,6 |
| 38 |
26,2 |
27,9 |
29,0 |
| 40 |
26,3 |
28,0 |
29,2 |
| 37 |
32 |
28,2 |
29,1 |
29,7 |
| 33 |
28,6 |
29,6 |
30,3 |
| 34 |
28,9 |
30,1 |
30,8 |
| 35 |
29,2 |
30,4 |
31,2 |
| 36 |
29,4 |
30,8 |
31,6 |
| 38 |
29,8 |
31,3 |
32,2 |
| 40 |
30,1 |
31,6 |
32,7 |
| 40 |
32 |
29,2 |
30,3 |
30,7 |
| 33 |
29,7 |
31,0 |
31,4 |
| 34 |
30,2 |
31,6 |
32,1 |
| 35 |
30,6 |
32,1 |
32,7 |
| 36 |
30,9 |
32,6 |
33,3 |
| 38 |
31,4 |
33,4 |
34,2 |
| 40 |
31,8 |
34,0 |
34,9 |
| 42 |
32 |
30,4 |
30,9 |
31,1 |
| 33 |
31,1 |
31,6 |
31,9 |
| 34 |
31,7 |
32,3 |
33,0 |
| 35 |
32,2 |
33,0 |
33,4 |
| 36 |
32,7 |
33,6 |
34,1 |
| 38 |
33,6 |
34,6 |
35,3 |
| 40 |
34,2 |
35,4 |
36,2 |
Przykłady obliczenia wypadkowej izolacyjności akustycznej okna z maksymalnie otwartym nawiewnikiem
Przykładowe nawiewniki:
|
33 dB nawiewnik higrosterowany aereco typ EMM z okapem standardowym
|
|
|
37 dB nawiewnik higrosterowany akustyczny aereco typ EHA z okapem standardowym, nawiewnik higrosterowany aereco typ EMM z okapem akustycznym
|
|
| 40 dB nawiewnik higrosterowany akustyczny aereco typ EHA z okapem akustycznym |
 |
| 42 dB nawiewnik higrosterowany akustyczny aereco typ EHA z łącznikiem akustycznym i okapem akustycznym |
 |